Trafik Kazalarında Yeni Uygulamalar

2009 yılının Nisan ayında yürürlüğe giren uygulama ile artık maddi hasarlı trafik kazalarında trafik polisi yerine sürücüler tutanak tutuyorlar. Bu uygulama ile kazadan sonra, polisin beklenmesi nedeniyle trafikte saatler süren sıkışıklık aşılmış oldu.
Uygulamanın başlaması ile sürücüler, kaza tespit tutanağını artık yanlarında taşıyorlar. Kaza halinde polisi beklemeden, tutanağı tutup, fotoğrafını çekip, olay yerinden ayrılıyorlar.

Anlaşma ile olay yerinden ayrılmış olan taraflar, meydana gelen zararın kendilerince doğrudan veya sigortaları tarafından karşılanacağını kabul etmiş sayılıyorlar. Yazılı tespit yapmış olsun veya olmasınlar sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini istenemiyor.

Sürücüler, aralarında düzenledikleri tutanakların bir suretini fotoğraflarla beraber karşı tarafın trafik sigortası poliçesini tanzim eden sigorta şirketine veya kasko poliçesinden tazminat talep edilecekse, aracın kasko sigortası poliçesini tanzim eden sigorta şirketine ulaştırıyorlar. Bu nedenle, mümkün olan durumlarda araçlar kaza yerinden kaldırılmadan önce sürücülerin farklı açılardan araçların fotoğraflarını çekmesi gerekiyor.

İkiden fazla aracın karıştığı trafik kazalarında birden fazla form kullanılabiliyor. Bu durumda, her bir form tüm sürücüler tarafından imzalanmalı. İmzalar için formun alt tarafındaki boş alan kullanılıyor. Kazaya karışan tarafların tamamı tarafından imzalanmayan tutanaklar geçerli kabul edilmiyor.

Tutanak formları kopyalanabilir nitelikte ve en az 2 nüsha olacak şekilde Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince Kara Araçları Sorumluluk ile Kara Araçları sigorta branşlarında ruhsat sahibi olan sigorta şirketlerinden toplanan talebe göre bastırılıyor. Bu tutanaklar, trafik zabıtasınca düzenlenen Trafik Kaza Tespit Tutanağı hükmünde olmuş oluyor.

Sistemin işleyişi
Hak sahipleri karşı tarafın Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçesini veya kendi araçlarının kasko sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketine doldurdukları tutanak ve varsa fotoğraflar ile başvuruyorlar. Başvurulan sigorta şirketi en geç takip eden iş günü sonuna kadar tutanağı ve varsa fotoğrafları elektronik ortamda Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi’ne (TRAMER) iletiyor.

TRAMER, tutanağı ve varsa fotoğrafları başvuru konusu trafik kazası ile ilgili trafik sigortası şirketleri ile kasko sigortası poliçesini düzenleyen sigorta şirketlerine en geç takip eden iş günü sonuna kadar elektronik ortamda iletiyor. Sigorta şirketleri, tutanak ve varsa fotoğrafların TRAMER tarafından gönderilmesini müteakip 3 iş günü içinde kaza krokilerini de dikkate alarak tutanak çerçevesinde yüzde 0, yüzde 50 ve yüzde 100 oranlarına göre sorumluluk değerlendirmesi yapıyor. Her bir şirket kendi sorumluluk değerlendirmesi sonucunu elektronik ortamda TRAMER’e iletiyor.

İlgili şirketlerden birisi sorumluluk değerlendirmesini TRAMER’e göndermesine rağmen diğer şirketler süresi içinde göndermemişlerse, değerlendirme gönderen şirketin belirlediği sorumluluk oranları esas alınıyor.

TRAMER, iletilen değerlendirmelerde mutabakata varıldığını tespit ederse, bu çerçevede belirlenen sorumluluk oranlarını ilgili sigorta şirketlerine bildiriyor. TRAMER tarafından gönderimi izleyen 3 iş gününde yapılan şirket değerlendirmelerinde farklı sonuçlara ulaşıldığının tespiti halinde, tutanak ve varsa fotoğraflar TRAMER bünyesinde oluşturulan ilgili Tutanak Değerlendirme Komisyonuna sunuluyor. Komisyon, tutanağı ve varsa çekilen fotoğrafları inceleyerek sorumluluk oranlarını kesin olarak belirliyor. Sonuç, TRAMER aracılığıyla elektronik ortamda şirketlere bildiriliyor.

Sigorta şirketleri, sorumluluk oranlarının iletilmesinin ve gerekli belgelerin tamamlanmasının ardından 8 iş günü içinde tazminatı ödemekle yükümlü.

TRAMER, hak sahiplerinin tutanak incelemesi başvurularının hangi aşamada olduğunu internet üzerinden öğrenmelerini sağlayacak altyapıyı da kurdu. Tutanak form örnekleri, sigorta şirketlerinden temin edilebileceği gibi “tramer.org.tr” ve “egm.gov.tr” adreslerinden de bilgisayar ortamına indirilebiliyor.

Trafik ekibi çağırılması gereken durumlar
Sürücülerin aralarında tutanak düzenleyerek anlaşamayacakları ve trafik ekibi çağırmaları gereken zorunlu durumlar ise şöyle:

• Sürücü belgesiz motorlu araç kullanılıyorsa veya yetersiz sürücü belgesi ile motorlu araç kullanılıyorsa
• Sürücüde yaş küçüklüğü varsa
• Sürücüde alkol veya akıl sağlığı şüphesi varsa
• Kazaya karışan araçlardan biri veya daha fazlası kamu kurumlarına ait ise
• Kamu kurumlarına ait eşyada zarar meydana gelirse
• Trafik Kazasında sadece 3. kişilere ait eşyalara zarar gelirse
• Kazaya karışan araçlardan birinin veya birkaçının trafik sigortası yok ise
• Trafik kazası ölüm ve/veya yaralanma ile sonuçlanmışsa